Dr. Hasan Aydın: Çin’in Afrika’daki Ekonomik Varlığı ve Ticaret Hacmi Artıyor
Şanghay Üniversitesi’nde Afrika-Çin ilişkileri üzerine araştırmalar yapan Dr. Hasan Aydın, Çin’in Afrika’daki ekonomik ve ticari varlığının artmasıyla kıtadaki uluslararası rekabeti dönüştürdüğünü vurguladı.
Dr. Aydın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Çin ile Afrika arasındaki ekonomik ilişkilerin temel dinamiklerini değerlendirdi. Ticaret hacmindeki artışın, Çin-Afrika ilişkilerinin gelişimine önemli katkı sağladığını belirten Aydın, ticaret hacminin 2000’li yılların başında yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde olduğunu kaydetti.
Dr. Aydın, “2008 yılında Çin ile Afrika ülkeleri arasındaki toplam ticaret hacmi tarihte ilk kez 100 milyar doları aştı.” dedi.
Çin’in Afrika ile ticaretinde 2009’da ABD’yi geride bıraktığını ifade eden Aydın, Çin’in artık Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunda olduğunu ve bu liderliği sürdürdüğünü belirtti.
-
Çin-Afrika Ticaretinde Hızlı Yükseliş
Dr. Aydın, 2013 yılında ticaret hacminin yeniden ikiye katlandığını belirterek, “200 milyar doları aşarak artış gösterdi. Zaman zaman dalgalanmalar yaşansa da genel trend artış yönünde devam etti.” şeklinde konuştu.
Aydın, 2024 yılında bu rakamın 295 milyar doları bulduğunu aktararak, bu rakamların Çin’in diğer aktörlerden farkını ortaya koyduğunu ifade etti. Aydın, “2024’te Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan yaklaşık 100 milyar dolar, ABD 72 milyar dolar, Türkiye ise 40 milyar dolar civarında bir ticaret hacmine sahipti.” şeklinde konuştu.
Aydın, Avrupa Birliği (AB) hariç tutulduğunda, Çin’in devletler nezdinde en yakın rakibine neredeyse üç kat fark attığına dikkat çekti.
Ticaretin sadece hacimle değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Hasan Aydın, Çin’in Afrika ile ticaretinde diğer ülkelerden farklı olarak daha geniş bir yelpazede faaliyet gösterdiğini belirtti.
-
Ticaret Dengesi Çin lehine
Aydın, 2024 yılındaki ithalat ve ihracat verilerine göre 295 milyar dolarlık ticaret hacminin 117 milyar dolarlık kısmının Çin’in Afrika’dan yaptığı ithalattan, 178 milyar dolarının ise Afrika’ya yaptığı ihracattan oluştuğunu açıkladı. Bu durumun Çin lehine 60 milyar doları aşan bir ticaret fazlası anlamına geldiğini belirtti.
Aydın, Afrika ülkelerinden özellikle doğal kaynak zengini ülkelerin Çin’in ithalatında ön planda olduğunu ifade ederek, bu durumun ticaret dengesine olumlu yansıdığını söyledi.
Aydın, Çin’in Afrika’dan ithal ettiği ürünler arasında makineler, elektronik ürünler, taşıtlar, tekstil ve çelik gibi daha işlenmiş ve katma değeri yüksek ürünlerin bulunduğunu belirterek, bunun da ticaret fazlasını Çin lehine artırdığını dile getirdi.
-
“Afrika’da Çin Varlığı Rekabeti Arttırıyor”
Aydın, Çin’in Afrika’daki artan ekonomik varlığının uluslararası rekabeti artırdığını belirterek, “Çin’in Afrika’daki ekonomik etkisi büyüdükçe diğer aktörler aynı hızda yanıt veremiyor. Bu durum, zaman zaman Çin’e yönelik eleştirilerin artmasına neden oluyor.” şeklinde konuştu.
Dr. Aydın, Çin’in Batılı ülkelerin aksine altyapı yatırımları, krediler veya ticari ilişkiler için siyasi ön koşullar ileri sürmediğini belirterek, bu durumun Çin’in Afrika’daki varlığını daha çekici hale getirdiğini vurguladı.
Aydın, Çin’in Afrika’daki varlığının uluslararası finans kuruluşlarının etkisini zayıflattığına da dikkat çekerek, Çin’in Afrika’daki artan ekonomik varlığının kıtada uluslararası rekabette dönüştürücü bir etkiye sahip olduğunu sözlerine ekledi.